Doordat mensen langer zelfstandig thuis blijven wonen, worden steeds meer mensen geconfronteerd met dementerende ouderen in de omgeving. Of het nu een kennis, familielid of zelfs partner is, het kan moeilijk zijn om de betreffende persoon te bereiken. Het vraagt een andere manier van communicatie dan je gewend bent.

Het is belangrijk om goed te communiceren met dementerende ouderen. Door open te praten met een dementerende en jezelf in te leven in deze persoon, kan er betere zorg en ondersteuning geboden worden. Bovendien maakt goed contact met de dementerende het leven prettiger; zowel van jou, als van de dementerende. Waar kun je op letten bij de omgang met iemand met dementie?

Dementie kan communicatie belemmeren

Door dementie wordt communicatie vaak lastiger. Je naaste kan problemen krijgen met taal en spraak, waardoor het moeilijker wordt om zichzelf te uiten. Daarnaast wordt het ook steeds lastiger om informatie te verwerken en gaat het allemaal veel langzamer.

Veranderend gedrag

Mensen met dementie krijgen vaak te maken met gedragsverandering. Dit is niet alleen van invloed op de dementerende, maar ook op de mensen in zijn of haar omgeving. Het karakter kan veranderen, waar je als naaste best van kan schrikken. Vooral de onvoorspelbaarheid is niet altijd makkelijk.

De eigen identiteit van een dementerende verdwijnt steeds meer, en het is aan de mensen in de omgeving om daarop in te spelen en de benaderingswijze aan te passen.

Benaderingswijze 

De benaderingswijze is anders dan bij mensen die dit niet hebben. Het is belangrijk om hier rekening mee te houden om de communicatie soepeler te laten verlopen. Zo is bijvoorbeeld de manier waarop je praat belangrijker dan wat je zegt.

Je houding speelt een grote rol bij de benaderingswijze. Contact tussen mensen bestaat voor een groot deel uit praten met elkaar, maar een dementerende kan dit steeds minder goed. Dit zorgt ervoor dat woorden minder belangrijk worden, en je houding belangrijker. De communicatie met een dementerende bestaat voor een groot deel uit lichaamstaal of non-verbale communicatie. Gebruik gebaren en leg de nadruk op belangrijke dingen die je zegt.

Lichaamstaal wordt steeds belangrijker

Hoe verder de ziekte is gevorderd, hoe gevoeliger de persoon wordt voor lichaamstaal. De manier waarop je iets zegt, wordt belangrijker dan wát je zegt. Een dementerende merkt het echt wel als jij je vrolijker voordoet dan je bent.

Door je woorden te ondersteunen met gebaren kan een dementerende je beter begrijpen. Maak bijvoorbeeld een etensgebaar als je de dementerende vraagt of hij iets wil eten, zodat hij beter begrijpt wat je bedoelt. Je zult verbaast zijn over hoeveel je duidelijk kunt maken met non-verbale communicatie.

Omgekeerd kun jij aan de lichaamstaal van de persoon ook zien hoe hij zich voelt. Is hij blij, boos of verdrietig? Sommige personen met dementie uiten hun emoties veel sneller dan ze voorheen deden. Leef je in en probeer te achterhalen wat iemand voelt.

Geduld in communicatie met dementerenden

Als een persoon met dementie eindeloos vragen blijft stellen of steeds dezelfde verhalen vertelt, wordt je geduld op de proef gesteld. Vaak gebeurt dit herhalen uit onrust. Door een dementerende op zijn gemak te stellen of door te beginnen over een ander onderwerp, wordt de dementerende afgeleid van de onrust.

Een gesprek voeren wordt steeds moeilijker naarmate de ziekte vordert, maar dit is geen reden om het gesprek uit de weg te gaan. Probeer uit te vinden wat je naaste duidelijk wil maken, ook al vraagt dit veel geduld.

Ben of ken je een mantelzorger van een persoon met dementie? Dan kun je altijd hulp aanvragen bij mantelzorg via UWassistent.